Italijanski arhitekta je manastir iz 13. veka pretvorio u nadrealni grad
Kada se snovi - izgrade!
La Scarzuola je naziv neobičnog kompleksa u Umbriji koji je pokojni italijanski arhitekta Tomazo Buci zamislio kao „idealni grad“ – izgrađen od ostataka srednjovekovnog manastira. Nalazi se u naselju Montegabione i predstavlja viziju nesvakidašnjeg, ezoteričnog poduhvata arhitekte, koji nikad nije dovršen.
Kompleks La Scarzuola je u 13. veku bio manastir Franje Asiškog, zatim je u 19. veku napušten, a onda ga je 1957. godine kupio Buci, arhitekta iz Milana, s namenom da u njemu ostvari svoju lucidnu viziju.
Smešten u šumama brda kod Orvijeta, kompleks La Scarzuola je poput nadrealnog igrališta. Nakon što je obnovio drevni samostan, Buci je nekadašnju monašku baštu pretvorio u „antologiju u kamenu”, gde se priroda i arhitektura stapaju.
Inspirisan alegorijskim romanom s kraja 15. veka koji se pripisuje Frančesku Koloni, Bucijev „idealni grad” predstavlja skup građevina okruženih zelenilom. Odlikuju ga različiti stilovi i dimenzije, a koncipiran je delom kao lavirint, delom kao simbolička ruta, a delom kao magični itinerar.
On je poput sinteze sećanja koja je umetnik prikupljao iz projekata koje je samo zamišljao ili bacao na papir – svojevrsni katalog potencijala same arhitekture.
Buci je obnovio ono što je preostalo od samostana i iza njega izgradio veliki kompleks zdanja i pozorišta, koristeći pretežno kamen sa samostanskih ruševina. Podigao je sedam amfiteatara različitih veličina, koji su predstavljali ono što je arhitekta smatrao inherentnom teatralnošću života.
Takođe je izgradio niz struktura i statua koje prikazuju različite faze njegovog života, poput džinovskog kamenog ženskog torza koji predstavlja požudu i minijaturne Vavilonske kule koja simbolizuje sujetu. Mnoge od ovih građevina imaju ezoterična i alhemijska značenja.
Možda najupečatljivija odlika kompleksa je minijaturni grad, koji sadrži replike građevina poput Vestinog hrama, Trijumfalne kapije i kule sa satom (Torre dell’Orologio) iz Mantove. Svi ovi elementi se spajaju kako bi predstavili Bucijevu interpretaciju „idealnog grada“.
La Scarzuola: Kad arhitekta sanja o idealnom gradu
Naziv La Scarzuola potiče od barske biljke scarza, za koju se kaže da ju je Sveti Franja koristio kako bi sagradio sebi kolibu na mestu gde je kasnije podignut samostan.
U apsidi crkve Santa Maria della Scarzuola – koja se, kao ni samostan, ne može posetiti – pre tridesetak godina ponovo je isplivao na površinu freskopis Svetog Franje koji vaskrsava, a koji se danas smatra jednim od najstarijih u Umbriji.
Na spiralnoj stazi kroz vrt, oko raznih bizarnih zdanja, otkriva se sedam scena na isto toliko pozornica, od kojih je svaka metafora života i smrti, svetog i profanog, istinitog i lažnog.
U kompleksu, arhitektura utopljena u zelenilo omogućava svakome da se suoči sa sopstvenim nesvesnim kroz viziju arhetipskih figura. To je gotovo psihoanalitičko putovanje koje kulminira na Akropolju, sačinjenom od građevina koje otkrivaju mnoštvo perspektiva i tačaka gledišta, baš kao i sam život.
Na tom putu nailazimo na Vavilonsku kulu i njeno unutrašnje stepenište znanja koje se odmotava, Veliku Majku, Jonina usta (referenca na park Bomarco), Vodeno pozorište u obliku leptira, eliptično Pozorište beskraja, nedovršenog i ljudskog tela, kao i na brojne druge arhitektonske elemente.
Nakon što je kompleksu posvetio više od dve decenije života, arhitekta je umro 1981. godine, ostavivši svoju viziju nedovršenom. Ipak, projekat je priveo kraju njegov nećak Marko Solari.
Za razliku od Kasteluča, koji privlači stotine hiljada posetilaca i koji se, kao lokalitet na otvorenom, može obići bez vodiča, pristup ovom kompleksu je ograničen. Broj posetilaca varira iz godine u godinu, ali se obično kreće oko nekoliko hiljada ljudi.
Naslovna fotografija: Realy Easy Star / Toni Spagone / Alamy / Profimedia