Pre 45 godina, dobili smo album s jednim od najboljih omota svih vremena (i još boljom muzikom)
Pull Up To The Bumper!
Znate onaj kliše: kad biste u rečniku potražili reč cool bila bi slika omota albuma Grejs Džouns (Grace Jones), Nightclubbing, koji baš danas, 11. maja, slavi neverovatnih 45 godina od objavljivanja. Ali to je zaista tačno: Nightclubbing je ploča čiji uticaj ne prestaje ni posle više od četiri decenije – album za sva vremena, umetnice koja je uspela da bude muzičarka, glumica i modna ikona trajnog nasleđa.
Kada je Grejs Džouns objavila svoj peti album, 11. maja 1981. godine, već je bila prepoznata kao ekscentrična i harizmatična pevačica. Upravo ju je ovo izdanje proslavilo širom sveta i učinio je globalno prepoznatljivim imenom.
Omot krasi oslikana fotografija pod nazivom Blue-Black in Black on Brown, čiji je autor Žan-Pol Gud. Slika prikazuje Grejs u njenom najandroginijem izdanju: odeća, čuvena „četvrtasta“ frizura i način na koji lukavo gleda u kameru sa neupaljenom cigaretom u ustima. To je jedan od najpoznatijih omota albuma svih vremena.
Nightclubbing je došao u vreme kada je Grejs već bila značajno ime u modi – radila je s kućama i dizajnerima poput Yves St. Laurent, Kenzo, Alaia, Armani i Karl Lagerfeld, a fotografisala su je svetski poznata imena poput Helmuta Njutna, Gija Burdena i Hansa Fojera. Takođe je izdala nekoliko uglavnom disko albuma – njena muzika i imidž su joj doneli ogromnu popularnost na gej sceni.
Otprilike u to vreme stupila je u kontakt i sa Endijem Vorholom. Nakratko je postala njegova muza i često ga je pratila u njegovim noćnim posetama čuvenom njujorškom noćnom klubu Studio 54.
Početkom osamdesetih, disko su zamenili uticaji novog talasa, world muzike, regea, fanka i post-panka. Džounsova se takođe odlučila da potpuno izmeni svoj imidž. Njen androgini, hladni izgled sa čuvenom „četvrtastom“ frizurom postao je njen zaštitni znak i učinio ju je svetski poznatom.
Umetnik, fotograf i ilustrator Žan-Pol Gud, koji je ujedno bio i Grejsin privatni partner, a bio je odgovoran za omote albuma, vizuelni identitet, kao i za promenu njenog imidža.
Prvo izdanje u saradnji s njim bio je album Warm Leatherette iz 1980. godine, ostvarenje koje je dokazalo da je Džounsova stvara mnogo više od (relativno) jednostavne disko muzike po kojoj je do tada bila poznata. Zatim je 1981. godine objavljen maestralni Nightclubbing.
Album neponovljive energije
Nightclubbing odmah postaje ogroman uspeh i dobija hvalospeve kritičara širom sveta. Broj prodatih primeraka je podjednako impresivan, delom podstaknut uspehom fantastičnih singlova I’ve Seen That Face Before (Libertango) i Pull Up To The Bumper.
Džounsova savršeno oseća duh vremena i maksimalno koristi svoj imidž, a da pritom ne zapostavlja kvalitet muzike. Uvodna pesma to eksplicitno i kaže: „Osećam se kao žena / Izgledam kao muškarac“ (Feeling like a woman / Looking like a man).
Druga pesma, Pull Up To The Bumper, predstavlja spoj diska, fanka i regea i spada u najbolju muziku koju je Grejs ikada snimila. To je fanki numera u kojoj ona peva sa izuzetnim autoritetom. Tekst pesme je ima seksualne konotacije, iako je Džounsova to kasnije poricala.
Bazu fanova Grejs Džouns u to vreme činili su uglavnom belci homoseksualne orijentacije, koji su idolizovali ovu isklesanu, maskulinu ženu dok je pevala bez stida i sasvim očigledno o radostima jedne, hm, „alternativne“ seksualne prakse – koja za nju možda jeste bila takva, ali za njih svakako nije.
I’ve Seen That Face Before (Libertango) je obrada kompozicije Libertango Astora Pjacole, koja se u rukama Grejs Džouns pretvara u pravo remek-delo. Hipnotišuća atmosfera i misteriozna muzika daju ovoj pesmi potpuno drugačiju dimenziju.
Demolition Man je napisao Sting. On je pesmu napisao 1980. godine dok je bio u poseti glumcu Piteru O’Tulu u Irskoj, nakon čega ju je ustupio Džounsovoj. Sa stihovima poput „Ja sam bič od tri niti / Ja sam stvar koju zabranjuju“ (I’m a three-line whip / I’m the sort of thing they ban), pesma deluje kao da je krojena po njenoj meri.
Objavljena je kao prvi singl sa albuma u februaru 1981. godine (bez većeg uspeha). Kasnije te iste godine, Sting je odlučio da i sam snimi ovu pesmu za izdanje grupe The Police pod nazivom Ghost In The Machine, koji je izašao u oktobru 1981.
Sve njene obrade su pronicljivo odabrane; pesme Use Me Bila Vidersa (Bill Withers) i Walking in the Rain sastava Flash and the Pan su vešto obrađene i, kao što je slučaj sa svim dobrim obradama, stil u kojem su izvedene postaje izjava sama po sebi.
Činjenica da Nightclubbing i danas zvuči sveže manje duguje pionirskom performativnom radu Grejs Džouns na polju rodnog diskursa, a više promenama u pop muzici koje se jasno osećaju na ovom albumu. Ako su strukture pesama konzervativnijim slušaocima tog vremena mogle delovati pomalo repetitivno, danas njihovo nijansirano bogatstvo detalja utoliko bolje dolazi do izražaja.
Takođe, način na koji je Grejs ležerno spojila žanrove koji su se do tada uglavnom plasirali odvojeno, pokazao se kao podjednako vizionarski i trajno uticajan.
Naslovna fotografija: Christian Rose / Roger Viollet / Profimedia