Devet autorskih filmova u takmičarskoj selekciji „Svetionici“, 10. Pančevo Film Festivala 

Jubilarni 10. PAFF – Pančevo film festival, međunarodni takmičarski festival dugometražnog i kratkometražnog filma, biće održan od 23. do 27. septembra na više lokacija u Pančevu. Program festivala podeljen u četiri programske celine, a najveći deo programa čine ostvarenja koja će svoju srpsku premijeru imati upravo na PAFF-u. Ulaz na sve festivalske programe je besplatan.

U glavnoj dugometražnoj takmičarskoj selekciji Svetionici, biće prikazano devet filmova, devet jedinstvenih autorskih vizija, koje se kreću između stvarnosti i fikcije, proživljenog i izmaštanog, svaodnevnice i onostranog.

Od Praga, Njujorka i kongoanske Gome, preko austrijskih autoputeva i gruzijskih planina, sve do Kanade, Kolumbije i Argentine, filmovi ovogodišnje selekcije publici otkrivaju nove prostore i pružaju dosad neviđene perspektive na fenomene, događaje i priče iz različitih delova planete, spojene specifičnom poetikom i spremnošću njihovih autorki i autora da istražuju nove forme filmskog jezika, izvan svih ograničenja i žanrovskih obrazaca.

Filmovi iz programa „Svetionici“:

U okviru ove selekcije biće prikazan „Minimum Love“ Maje Penčič, koji je svetsku premijeru imao na festivalu u Jihlavi, gde je osvojio nagradu za najbolju fotografiju, a potom je prikazan i na festivalima Visions du Réel u Nionu i Golden Apricot u Jerevanu. U ovoj selekciji se izdvaja i „Blue Heron“, debitantski film kanadske rediteljke Sofi Romvari, premijerno je prikazan u Lokarnu, gde je osvojio Swatch First Feature Award, a potom je na festivalu TIFF u Torontu proglašen kanadskim otkrićem. Film je kasnije uvršten i u čuveni Criterion Collection.  

I među ostalim naslovima nalaze se filmovi sa značajnim međunarodnim priznanjima. „The Night Is Fading Away“ Ramira Sonzinija i Ezekiela Salinasa osvojio je Veliku nagradu grada Lisabona za najbolji film na festivalu Doclisboa, a potom i Veliku nagradu na Jeonju International Film Festivalu. Na istom festivalu „Chronovisor“ Džeka Auena i Kevina Vokera osvojio je nagradu za najbolji film, nakon što je prethodno prikazan na Međunarodnom filmskom festivalu u Roterdamu. Na IFFR-u je svoju premijeru imao i „First Days“ Kima Alamanda i Mihaela Karera. 

Na ovogodišnjem Berlinalu, u selekcijama Panorama i Forum, svetske premijere imala su tri filma iz programa Svetionici: „London“ Sebastijana Brameshubera, koji je potom osvojio glavnu nagradu na uglednom festivalu dokumentarnog filma Cinéma du Réel u Parizu, „Trop c’est trop (Enough is Enough)“ Elizea Savasave i „Piedras preciosas (Gemstones)“ Simona Veleza. 

Žanrovski raznovrsna selekcija Svetionici značajan prostor daje i dokumentarnom filmu. „Minimum Love“, „Trop c’est trop (Enough is Enough)“ i „The Wind Blows Wherever It Wants“ različitim autorskim pristupima govore o savremenim društvenim izazovima, od ratnih sukoba i društvenih promena do odnosa prošlosti i sadašnjosti. Posebno se izdvaja „The Wind Blows Wherever It Wants“ Ivana Bojka, jednostavna i vizuelno prelepa naracija o tradicionalnoj migraciji gruzijskih stočara i njihovih stada, snimana tokom 16 meseci i bez dijaloga. Film je svetsku premijeru imao u selekciji Luminous na IDFA festivalu u Amsterdamu. 

Na drugom kraju spektra nalaze se filmovi koji su utemeljeni u fikcionalnim formama i prepoznatljivim žanrovskim postupcima, koje se međutim koriste kao polazište za pronalaženje ličnog kreativnog izraza i novih mogućnosti za narativne spojeve, što na kraju dovodi do zabavne dekonstrukcije tih žanrovskih postulata.

Takav je „Piedras preciosas (Gemstones)“ Simona Veleza, svojevrsni anti-triler koji kroz nelinearnu strukturu, minimalističku glumu i izraženu vizuelnu estetiku iznova tumači žanr gangsterskog filma. 

Između dokumentarnog i igranog filma nalaze se hibridne, dokufikcionalne forme, koje u selekciji predstavljaju „London“ i „Chronovisor“.

„London“ kroz susrete stranaca tokom zajedničkih vožnji austrijskim autoputem donosi minimalistički portret savremene Evrope, dok „Chronovisor“ spaja dokumentarni kolaž, akademski noir i horor-misteriju kroz priču o filozofkinji Beatris Kurte i misterioznom uređaju koji navodno može da fotografiše prošlost. 

Eksperimentalni deo selekcije predstavlja „First Days“ Kima Alamanda i Mihaela Karera, audiovizuelna poema koja bez dijaloga prati dve duše između ovog sveta i onostranog, oslanjajući se na pejzaž, pokret, svetlost i atmosferu.

Među temama filmova koji čine takmičarski program Svetionici publika tako može pronaći skoro sve one osećaje, sudbine i odnose koji prate ljudski život a samim tim i uslovljavaju tokove civilizacije – rat i njegove posledice, migracije i raseljavanje, porodične veze, Primer za to su „Trop c’est trop (Enough is Enough)“ koji svedoči o životu stanovništva Gome usred rata, „Minimum Love“ kroz razgovore mladih u Pragu otvara pitanja ljubavi, seksa, feminizma, rata i klimatske krize, dok „Blue Heron“ prati porodicu čiji se novi početak na ostrvu Vankuver suočava sa sve problematičnijim ponašanjem najstarijeg deteta.

Nazvana po pančevačkim svetionicima na ušću Tamiša u Dunav, selekcija je i svojevrsna metafora: ovi filmovi ne nude gotove odgovore, već osvetljavaju različite delove sveta i podstiču nas da ga pogledamo iz nove perspektive.

Pančevo Film Festival od 2014. godine organizuju filmski radnici i radnici u kulturi iz Pančeva i okoline, okupljeni oko udruženja Pančevački filmski festival, a realizuje se u partnerstvu sa Kulturnim centrom Pančeva, a festival su podržali Grad Pančevo, Fondacija Hartefakt, Delegacija EU u Srbiji, Evropska kuća, Austrijski kulturni forum, Ambasada Švajcarske u Beogradu i drugi prijatelji manifestacije.

Više o programu uskoro na sajtu pancevofilmfestival.rs i društvenim mrežama festivala.

Fotografije: Naslovna – kadar iz filma First days, PROMO