BURO. u Kanu: Pogledali smo film FATHERLAND i donosimo utiske

Smešten između Istočne i Zapadne Nemačke kasnih četrdesetih godina, film Fatherland (Otadžbina) Pavela Pavlikovskog, premijerno prikazan na 79. Filmskom festivalu u Kanu, prepun je likova koji istoriju nose sa sobom kao ličnu kletvu. Poljski reditelj snima ga u crno-beloj tehnici, zbog čega sve deluje još hladnije i emotivno izolovanije. Što, na kraju krajeva, deluje veoma nemački.

Tomas Man (igra ga Hans Cišler), jedan od najpoznatijih nemačkih pisaca, vraća se iz egzila u Sjedinjenim Američkim Državama u zemlju koja više ne deluje kao njegova. U Frankfurtu, njega i njegovu ćerku Eriku (igra je fenomenalna Sandra Hiler) dočekuje verzija Zapadne Nemačke u kojoj su bivši nacisti sebe vrlo zgodno rebrendirali u ugledne kapitaliste. Pisac potom biva pozvan na Istok, gde se komunizam ukorenjuje u sopstvenim obećanjima, predstavama i ideološkom teatru. Pisac je u filmu prilično nezgrapno pozicioniran između oba sistema, i to je ono što ga čini tako zanimljivim. Nijedna strana ne deluje kao pravi odgovor. Jedna se krije iza ekonomskog uspeha, druga iza političke čistote, a Man prolazi kroz obe ne delujući baš tako uvereno da je ijedna zapravo išta naučila iz istorije.

Ceo film kruži oko ideje pripadnosti.

Šta je uopšte dom nakon toliko selidbi? Nakon što se granice stalno menjaju? Nakon što se porodice rasturaju zbog politike? Nakon što su Staljin i Čerčil podelili Evropu uz jermenski konjak, dok su svi ostali morali da žive sa posledicama njihove odluke narednih pedeset godina?

Jako mi se dopalo kako Fatherland koristi Mana. On postaje simbol odgovornosti prema zemlji, prema kulturi, prema istoriji, dok istovremeno potpuno omanjuje u tome da bude emotivno prisutan za sopstvenu decu. Jedno od njegove dece izvršava samoubistvo na početku filma, a on kao da je jedva sposoban da procesuira to dalje od nivoa intelektualne tuge. Kao da bolje razume kolaps Evrope i Nemačke nego kolaps sopstvene porodice.

U filmu Fatherland niko zapravo ne zna kako da komunicira.

Svi kao da sede sa svojom krivicom, svojim egzilom, ogorčenošću, razočaranjem. Čak su i tišine teške. Isto tako, Sandra Hiler je ludački dobra u ovom filmu. Neprekidno ima izraz osobe koja u svom telu nosi tri generacije nerešene napetosti.

Mračno, prelepo, blokirano emotivno. Savršen film za 8:45 ujutru. Oduševio me je.

Uz podršku partnera Cockta, IZIPIZI, Plazma Rolsi i MCF Megacom Film Srbija, BURO. Srbija i ove godine donosi ekskluzivne priče sa 79. Filmskog festivala u Kanu. 

Fotografije: Katarina Stefanović, Profimedia, Cannes Film Festival